فـــلـــســــفـــه


+ دومسوالات متن دین و زندگی سال دوم

سوالات متن دین و زندگی سال


 

 

 

 

 

 

سؤالات متن دین و زندگی سال دوم

 

گردآورنده :

 

داریوش بابائیان

 

 

 

 

 

 

درس اول

 

1- تصویری از یک جهان خیالی : (ص 7)

1- جهان خیالی هیچ گونه نظم و ترتیبی ندارد. 2- در این جهان نمی توان از قانون و قانونمندی سخن گفت . 3- بدون هیچ علت خاص حادثه ای رخ می دهد موجودی پدید می اید و موجودی از بین می رود و همینطور اشیا خصوصیات خود را از دست می دهند.

2- چهار مورد از ویژگی های مجموعه منظم را بنویسید؟ (ص 11)

1-هر موجودی ازاجزای خاصو معینی تشکیل شده است. 2-این اجزا با آرایش مخصوص به خود در کنار یکدیگر قرار گرفته اند. 3- هر جز کار مخصوصی انجام میدهد و وظیفه ی معینی بر عهده دارد. 4- هر سامان و نظمی و هر همکاری و فعالیتی به دنبال هدف خاص است که آن را از سایر سامان دهی ها و همکاری ها جدا می کند.

3- شاخصه ی اصلی مجموعه منظم چیست؟ (ص 12)

شاخصه اصلی همان هدف و غایت است . بدون هدف پیوستگی ارتباط و هماهنگی معنا ندارد و اساسا مجموعه دارای نظام شکل نمی گیرد.

4- اگر شاخصه ی هدف مندی در مجموعه منظم در کار نباشد چه اتفاقی می افتد ؟ (ص 12) اگر شاخصه ی هدف مندی در کار نباشد تمام فعالیت های یک مجموعه عبث و بیهوده و در یک کلام باطلمی شود و با بودن آن مجموعه ی فعالیت ها ثمر بخش و هدف مند و در بک کلام حق می گردد.

5- خلاصهی سخن حضرت علی (ع) دربارهی ویژگی های خلقت : (ص 13 و 14) 1-بدیع و بی سابقه بودن خلقت و استفاده نکردن از طرح و نقشه قبلی . 2- آیت و نشانه بودن همه موجودات (چه جاندار چه بی جان) بر اساس حکمت و تدبیر اللهی . 3- وجود نظم مشخص و تقدیر و اندازه معین و تناسب با هدف در هر موجود. 4- طراحی ساختار هر موجود به بهترین وجه ممکن.

درس دوم

1-مجموعه نظام مند و هدفمند چیست ؟ (ص19 ) مجموعه نظام مند مجموعه ای است که اجزای آن به گونه ای سامان یافته اند که فعالیت دسته جمعی انها منتهی به هدف خاص میشود.

2- شاخصه اصلی مجموعه نظام مند چیست ؟ (ص 19 ) هدف مندی آن .

3- اگر نگاه عمیق تری به مجموعه های پیرامون خود بیفکنیم چه چیز های هدفمندی را در می یابیم ؟ ( ص 19 )

می یابیم که هر یک از ان ها از نظام های کوچکتری تشکیل شده اند که آن نظام های کوچک هم برای خود هدف و غایت خاصی دارند . و چه بسا آن نظام های کوچک از نظام های کوچکتری تشکیل شده است.

4- با نگاهی عمیق به مجموعه ای هدفمند به چه چیزی دست می یابیم ؟ ( ص 19 )

نگاهی عمیق ما را به نظام های تو در تو می رساندکه منتهی به هدف واحد میشود بدون این که هیچ خللی در این میان پدید آید.

5-مراحل به وجود آمدن یک نظام بزرگ را بنویسید ؟ (ص 19 ) نظام های موجود از نظام های کوچک شروع می شوند و به نظام های بزرگ و بزرگ تر می رسند و منتهی به یک نظام کل بزرگ می شوند که همه ی آن نظام های بزرگ را در بر میگیرد.

6- فعالیت هر سلول در بدن چگونه است ؟ ( ص 21 ) فعالیت هر سلول در هر قسمت بدن نه تنها در خدمت همانقسمت استبلکه در خدمت نهایی ترین هدف یعنی رشد و حیات بدن نیز هست.

7 – دستگاه منظم چه خصوصیاتی دارد و همکاری آن با دیگر نظام ها چگونه است ؟ (ص 21

هر دستگاهی نظم و قانون مندی و هدف خاص خود را دارد.

8- نظام های بزرگ چگونه ساخته می شود ؟ (ص 21 ) نظام های بزرگ از به هم پیوستن نظام های کوچک تشکیل می شود.

9-رابطه نظام و قانون مندی را با نظام بزرگ مقایسه کنید ؟ ( ص 21 ) هر چه دایره ی نظام بزرگ تر می شود نظم و قانون مندی گسترده تری لازم است که نظام های کوچک تر را درون خود جای دهد.

10- نظام های به هم پیوسته در پایان منجر به چه چیزی میشود ؟ ( ص 21 ) فعالیت هماهنگ و سازمان یافته ای انجام می دهند که در پایان منجر به حیاط و رشد می شود.

11- کوچکترین مجموعه نظام مند چیست ؟ ( ص 22 ) کوچک ترسن مجموعه نظام مند که بشر به آن دست یافته است اتم است.

12- وقتی به کره زمین نگاه میکنیم چه چیز هایی مشا هده می کنیم ؟ ( ص 22 ) موجودات بی شماری را که هر کدام سامان خاص خود را دارند مشاهده می کنیم که همه به هم وابسته اند و یک مجموعه عظیم را در این کره شکل می دهند و سبب شده اند حیات در کره زمین ادامه یابد.

13- پرتو حیات انسان باید برای رسیدن به چه چیز هایی تلاش کند ؟ ( ص 22 ) در پرتو این حیات نظام مند انسان ها بتوانند زندگی فردی و اجتماعی خود را سامان دهند و برای رسیدن به هدف خود برنامه ریزی کند.

14- آیا پیوستگی و ارتباط میان پدیده ها فقط در زمین وجود دارد ؟ (ص 22 ) پیوستگی و ارتباط میان پدیده ها از زمین هم فرا تر می رود و به رابطه میان سیارات و ستارگان مختلف کشیده می شود .

15- شاخصه اصلی یک مجموعه نظام مند چیست ؟ ( ص 24 ) غایت و مقصد اوست.

16- بنا به نظر قرآن جهان به چه شکلی آفریده شده است و به سوی چه کسی در حرکت است ؟ ص 24) جهان به بهترین شکل و بهترین نظم فریده شده است و هیچ گونه خلل و بی نظمی در آن راه ندارد و به سوی خداوند که کمال مطلق است در حرکت است.

17- جهان از آن کیست و رو به سوی کیست ؟ ( ص 27 ) جهان از خداست و رو به سوی اوست .

درس سوم

1-امام علی (ع) دربارهی کسی که از حقیقت و جایگاه خود با خبر است چه می فرماید ؟ (ص 35) خدا رحمت کند کسی را که بداند از کجا آمده در کجا قرار دارد و به کجا می رود.

2- حضرت علی (ع) درباره ی نفس اماره چه می فرماید ؟ (ص 38 ) ذشمن ترین دشمن تو همان نفسی است که در درون تو است.

3- 2کار اصلی شیطان نسبت به انسان چیست ؟ ( ص 39 ) وسوسه کردن و وعده های دروغین.

4- شیطان از چه راه هایی مارا به گمراهی می کشاند ؟ ( ص 39 ) 1- زیبا و لذت بخش نشاندن گناه -2-سرگرم کردن به آرزو های سراب گونه ی دنیایی. 3- غافل کردناز خدا و یاد ا 4- ایجاد کینه و دشمنی مین مردم.

5- شیطان در روز قیامت خطاب به اهل جهنم چه می گوید ؟ ( ص 39 ) خداوند به شما وعده حق داد اما من به شما وعده دادم و خلاف آن عمل کردم البته من بر شما تسلطی نداشتم و فقط شمارا به گناه دعوت می کردم این خودتان بودید که دعوت مرا پذیرفتید امروز خود را سرزنش کنید نه مرا . نه من می توانم به شما کمکی کنم و نه شما می توانید مرا نجات دهید.

6-از نظر امام زمان چه چیز هایی بیش از همه شیطان را آزار می دهد ؟ (ص 39) هیچ چیز مانند نماز بینی او را بهخاک نمی مالد.

7- رسولخدا درباره بی وفایی آدمیان چه می فرماید؟ (ص 40) من به خاطر تو شیطان را طرد کردم اما تو او را دوست خود گرفتی و به اطاعت او در آمدی ؟ .

درس چهارم

1-از تدبیر در آیات قرآن پی می بریم که وجود انسان از چه ابعادی تشکیل شده است؟ ( ص44)از دو بعد جسمانی و روحانی تشکیل شده است بعد جسمانی و مادی انسان مانند سایر اجسام و مواد تجزیه و تحلیل نم پزیرد و سر انجام فرسوده و متلاشی می شود و به مکان و زمان نیازمند است.

2- بعد روحانی وجود انسان چه توانایی هایی دارد؟(ص0 4) 1-قوی تفکر و اندیشه -2-قدرت اختیار و تصمیم گیری -3 – عواطف و احساسات -4- اخلاق.این ها همه مربوط به بعد وجود انسان است.

3- نشانه هایی از بعد روحانی انسان را بنویسید؟ (ص44) با آن که در طول زندگی شکل و قیافه و اعضا بدن انسان در حال تغییر است و جسم امروز من با جسم زمان نوزادی بسیار متفاوت استاما می گوییم همان کسی هستیم که درچنین روزی در فلان جا متولد شدمامروز درس میخوانم و تصمیم دارم در آینده فلان شغل را انتخاب کنم.

4- آیا این حقیقت ثابت وابستهبه جسم یا کالبدمادی ما است یا نه ؟ آن را توضیح دهید.(ص 45)پاراگراف دوم از می دانیم تا 8 خط پایین تر عوض می شود.

5-آیا شخصیت و من انسانوابسته به جسم است یا خیر ؟ (ص 45) اگر شخصیت انسان وابسته به جسم باشد باید در طول زندگی بار ها عوض شده وبه شخص دیگری تبدیل شده باشد در صورتی که چنین نیست هرکس این را در خود می یابد که کس دیگری جایگزین او نشده واو همواره خودش بوده است و اگر کارهای خوب یا بد در طول زندگی انجام داده همه ی این کار ها را به همین خود نسبت میدهد و خود را عامل این کار ها میکند.

6- ...........و............ثابت است و مستقل از جسم اوست.(ص 46)من-هویت

7-رویا های صادقانه چیست و ارتباط آن با حقیقت وجود انسان چگونه است ؟ (ص 46) انسان در این قبیل کار ها از ظرف مکان یا زمان خارج می شود و به زمانی در گذشته و یا در آینده میرود و یا در مکانی که تا به حال نرفته قرار می گیرد در حالی که جسم او در رختخواب است و چشمو گوش او چیزی نمی بیند و نمی شنود.

8- بعد غیر جسمانی ما چه نام دارد ؟ و این بعد چه توانایی هایی دارد ؟ ما غیر از بعد جسمانی بعد دیگری داریم که در فرهنگ دینی از آن به عنوان روح یاد می شود همین بُعد است که توانایی انتخاب و تصمیم گیری می دهد جاودانگی را در می یابد و آن را طلب میکند.
درس پنجم

1.انسان در چه دوره ای احساس استقلال میکند و چه چیزی در میابد؟(ص 52) دوره ی نوجوانی و جوانی ، در این دوره،احساس استقلال میکند،توانایی های جدیدی در خود میابد و جدی بودن زندگی را لمس می کند.

2.در دوره نوجوانی وجوانی مهمترین تصمیم چیست؟(ص 52) در این دوره در میابیم که زندگی اینده به تصمیم های امروز او وابسته است.

3.انسان ها در رویارویی با مرگ چه دیدگاهی دارند آن را مختصرا بیان کنید؟(صص 53-54) دو دیدگاه،دیدگاه اول: در این مرگ پایان زندگی است و هر انسانی پس از مدتی زندگی در دنیا،دفتر عمرش بسته می شود و حیات او پایان میابد و رهسپار نیستی می شود.(دیدگاه ماتریا لیستی یا ماده گرایی).دیدگاه دوم: پیروان پیامبر الهی مرگ را پایان بخش دفتر زندگی نمی پندارند بلکه آن را غروبی مدانند که طلوع درخشان تر در پیش دارد یا پلی به حساب می آورند که آدمی را از یک هستی (دنیا)به هستی بالا تری (آخرت)منتقل می کنند.

4.پیامد های دید گاه اول نسبت به مرگ چیست آن را بیان کنید.(ص 53)از پامد های مهم این نگرش برای انسانی که گرایش به جاودانگی دارد،این است که: 1.همین زندگی چند روز دنیا برایش بی ارزش است. 2.در نتیجه به یاس و ناامیدی دچار میشود. 3.شادابی و نشاط زندگی را از دست میدهد. 4.از دیگران کناره می گیرد. 5. به انواع بیماری ها دچار می شود.6.گاهی برای تسکین خود و فرار از ناراحتی،در راه هایی قدم می گذارد که روز به روز بر سرگردانی و یاس او می افزاید.7.گروهی نیز راه غفلت از مرگ را پیش می گیرند.

5.پیامد دید گاه دوم نسبت به مرگ را بیان کنید.(ص 54): پیروان پیامبر الهی مرگ را پایان بخش دفتر زندگی نمی پندارند بلکه آن را غروبی مدانند که طلوع درخشان تر در پیش دارد یا پلی به حساب می آورند که آدمی را از یک هستی (دنیا)به هستی بالا تری (آخرت)منتقل می کنند.

6.رسول خدا در بارهی مرگ و انتقال از این جهان چه می فرمایند.(ص 54)برای بقا خاق شده اید،نه برای نابودی و فنا،و با مرگ تنها از جهانی به جهان دیگر منتقل می شوید.

7.باهوش ترین مومنان از نظر پیامبر اسلام چه کسانی هستند.(ص 54)آنان که فرائان به یاد مرگ اند و بهتر از دیگران خود را برای آن آماده میکنند.

8.سخن حضرت (ع)درباره مرگ چیست؟(ص 54)ای مردم.آدمی در همان حال که از مرگ می گریزد آن را ملا قات می کند.دوران زندگی میدان از دست دادن جان است و فرار از مرگ عین نزدیک شدن به آن می باشد.

9.پیامد های دید گاه دوم را نسبت به مرگ بیان کنید.(صص 55-56)1.بیرون امدن زندگی از بن بست و باز شدن پنجره ی امید و روشنایی به روی انسان.2.ایجاد شور ونشاط وانگیزه ی فعالیت وکار در زندگی است.3.انرژی فوق العاده و همت خستگی نا پذیر است واز کار خود لذت می برد.4.او با تلاش و توان بسیار در خدمت به خلق خدا می کوشد و میداند که هر چه بیش تر به دیگران خدمت کند اخرت او زیباتر خواهد شد.5.نهراسیدن از مرگ.6.امادگی برای فداکاری در راه خداست.7.خدا پرستان حقیقی گر چه در دنیا زندگی مکنند و زیبا هم زندگی می کنند،اما به آن دل نمی سپرند.8.از این رو،مرگ را ناگوار نمی دانند.آنان معتقدند که مرگ برای کسانی ناگوار و هولناک است که زندگی را محدود به دنیا می بینند یا با کو لباری از گناه با آن مواجه می شوند.9.در این جهان با تلاش در راه خدا و خدمت به انسان ها با اندوخته ای کامل تر خدا را ملاقات کنند و به درجات برتر بهشت برسند.10.دفاع از حق و مظلوم و فدا کاری در راه خدا اسان تر شود.11.شجاعت به مرحله ی عالی آن می رسد.

امام حسین (ع)هنگامی که در دوراهی شهادت و ذلت قرار گرفت،کدام را برگزید و در این باره چه فرمود؟(ص 56)من مرگ را جز سعادت و زندگی با ظالمان را جز ننگ و خواری نمی بینم.

درس ششم

1.قرآن کریم بعد از توحید ویکتا پرستی به کدام موضوع بیش تر از همه پرداخته است؟(ص 62)در این کتاب الهی ،بعد از توحید و یکتا پرستی،در بارهی هیچ موضوعی به اندازهی معاد سخن نرفته است.

2.مهم ترین خبری که پیامبران برای بشر آورده اند چیست؟(ص 62)مهم ترین خبری که انبیا در بارهی آینده بشر آورده اند،خبر از معاد و سرای آخرت است.همه آنان پس از ایمان به خدا ایمان به آخرت را مطرح کرده و آن را لازمه ایمان به خدا می دانند.

3.پیامبران لازمه ی ایمان به خدا را چه چیزی مدانستند؟(ص 62)همه ی آنان پس از ایمان به خدا ،ایمان به آخرت را مطرح کرده و آن را لازمه ی ایمان به خدا دانسته اند.

4.راه هایی که قرآن کریم برای ضرورت معاد برآن تاکید کرده است کدام است؟(ص 63)1.حکمت الهی.2.عدل الهی

5.حکیم کیست؟(ص 63)حکیم کسی است که کار هایش هدفمند است.

6.کار حکیمانه چیست؟(ص 63)به نتایج صحیح و درست منتهی می شود.

7.کار خدای حکیم چگونه است با مثال.(ص 63)خدای حکیم،مرتکب کار عبث و بیهوده نمی شود،زیرا کار عبث از جهل و نادانی سرچشمه می گیرد.به طور مثال در مقابل احساس تشنگی و گرسنگی حیوانات،آب و غذا را آفریده تا بتوانند تشنگی و گرسنگی خود را بر طرف نمایند.

8.همه ی انسان ها به چه چیزی گرایش دارند و از چه چیزی گریزانند؟(ص 64) هر انسانی گرایش به بقا و جاودانگی دارد و از مرگ ونابودی گریزان است .

9.انسان ها خاستار چه چیزی هستند؟آیا این مطلب محدود می شود؟(ص 64)هر انسانی طالب و خاستار همه ی کمالات و زیبایی هاست و این طلب به هیچ حدّی محدود نمی شود.انسان به دنبال پایان ناپذیر ها و افول ناشدنی هاست.

10.چگونه انسان به فضائل معنوی آراسته می شوند؟(ص 64)انسان های با ایمان ودرستکار با پیروی از دین و تبعیت از فطرت و عقل به درجاتی از رشد و کمال برسند و با رسیدن مرگ دفتر زندگی بسته شود و همه کمالات کسب شده را از دست بدهند.

11.عدل چیست؟آنرا بر اساس سخن پیامبر توضیح دهید.(ص 65)عدل یکی از صفات الهی است.خداوند عادل است و جهان را بر عدل استوار ساخته است.آسمان ها و زمین بر اساس عدل پا بر جاست.

12.چرا زندگی انسان در دنیا به گونه ای است که امکان تحقق این وعده را نمی دهد؟(ص 65)زیرا الف-پاداش بسیاری از اعمال،مانند شهادت در راه خدا،در دنیا امکان پذیر نیست.همچنین پاداش کسانی که کار های نیک فراوانی دارد و به جمع زیادی از انسان ها خدمت کرده است،با توجه به عمر محدودی که دارد،میسر نیست. ب-مجازات بسیاری از کسانی که به دیگران ستم کرده اند در این دنیا عملی نیست.برای مثال مجازات کسی که افرادی را به قتل رسانده یا مانع رشد استعدادهای بسیاری از انسان ها شده است،در این جهان ممکن نیست. و اگر جهان دیگری باشد،که ظالم را به مجازات واقعی اش برسانند و حق مظلوم را باز ستانند،بر نظام عادلانه خداوند ایراد وارد میشود.

13.چگونه ممکن است همه ی انسان ها،پس از مرگ و پوسیده و متلاشی شدن،دوباره زنده شوند؟بنا بر نظر قرآن پاسخ دهید.(ص 66)1-حقیقت وجود انسان،نفس و روح اوست و این حقیقت،هنگام مرگ نابود نمی شود بلکه توسط فرشته مرگ به تمام و کمال دریافت میگردد.2-پاسخ دیگر قرآن کریم مربوط به امکان آفرینش مجدد جسم برای پیوستن به روح در آخرت است.این پاسخ به سه گونه طرح شده و به اثبات آفرینش مجدد جسم پرداخته است.

14.حقیقت وجود انسان چیست؟(ص 66)نفس و روح او.

درس هفتم

1.قرآن کریم عالم پس از مرگ را چه نامید؟(ص 71)قرآن کریم از وجودعالمی پس از مرگ،به نام برزخ خبر میدهد.

2.برزخ در لغت به چه معناست؟(ص 71)برزخ در لغت به معنای فاصله و حایل میان دو چیز است.

3.عالم برزخ در کجا واقع است؟(ص 71)عالم برزخ میان زندگی دنیایی و حیات اخروی قرار گرفته و آدمیان،پس از مرگ وارد آن می شوند و تا قیامت در آن جا می مانند.

4.ویژگی های عالم برزخ چیست؟(ص 71) فرشتگان حقیقت وجود انسان را که همان روح است،توفی،می کنند.

5.فرشتگان پس از مرگ با حقیقت وجود انسان چه می کنند؟(ص 71)فرشتگان حقیقت وجود انسان را که همان روح است،توفّی می کنند،یعنی آن را به طور تمام و کمال دریافت می نمایند.

6.توفی به چه معناست؟(ص 71)یعنی روح انسان را به طور تمام و کمال دریافت میکنند.

7.پاداش وجزای مومن و کافر در عالم برزخ چیست؟(ص 72) بخشی از پاداش و جزای مردم در عالم برزخ داده میشود.مومنان در بهشت برزخی و کافران در جهنم برزخی .

8.ارتباط عالم برزخ با دنیا پس از مرگ چگونه است؟(ص 72) ارتباط عالم برزخ با دنیا،پس از مرگ نیز همچنان بر قرار است،بدین معنا که پرونده اعمال انسان ها با مرگ بسته نمی شود و پیوسته بر آن افزوده می شود.

9.ماتقدم را توضیح دهید.(ص 72) اعمال و آثاری که پیش از مرگ در پرونده اعمال فرد ثبت شده است،ماتقدم گویند.

10.آثار ماتأخر را توضیح دهید.(ص 72) آثاری را که بعد از مرگ از اعمال انسان بر جا می ماند ماتأخر نام دارد.یعنی با این که فرد از دنیا رفته،پرونده اعملش همچنان گشوده است و آثار اعمل در آن ثبت شده می گردد.

11.برزخ از دیدگاه یکی از پیشوایان دین انتخاب و آن را توضیح دهید.(ص 73) در جنگ بدر،وقتی بزرگان لشکر کفار کشته شدند و سپاه اسلام پیروز شد،رسوا خدا آن کشتگان را ندا داد : ای فلان،ای فلان،آنچه پروردگارمان به ما وعده داده بود،حق یافتیم؛آیا شما نیز آنچه پروردگارتان وعده داده بود،حق یافتید؟

12.امام کاظم درباره ی وضع مومنان پس از مرگ چه فرمود؟(ص 73)آیا مومن به دیدار خانئاده خویش می آید؟ فرمود:آری.پرسید:چقدر؟ فرمود:بر حسب مقدار فضیلت هایش.برخی از آنان هر روز و برخی هر دو روز و برخی هر سه روز وکمترین هر جمعه.

13.امام صادق دربارهی کسی که بعد از مرگ بر انسان ظاهر میشود چه نظری داند.(ص 73) امام صادق فرمود:هنگامی که مرده ای را در قبر میگذارند،شخصی بر او ظاهر میشود و به او می گوید:ای فلان،ما (در دنیا)سه چیز بودیم : رزق تو که با پایان یافتن مهلت تو قطع شد (و اینک هم راه تو نیست.)،خانواده ات که تو را رها کردند و باز گشتند و من که عمل تو هستم که با تو می مانم.آگاه باش که من در میان این سه،در نزد تو از همه بی ارزش تر و سبک تر بوده ام.

14.رسول خدا دربارهی سنت گذاری چه فرمودند؟(ص 73) رسول خدا (ص) می فر مایند:هر کس سنت و روش نیکی را در جامعه جاری سازد،تا وقتی در دنیا مردمی به آن عمل میکنند،ثواب این اعمال را بر حساب این شخص می گذارند،بدون این که از اجر انجام دهنده ی آن کم کنند و هر کس سنت زشتی را در میان مردم باب کند،تا وقتی که مردم عمل کنند،گناه آن را بر حساب او نیز می گذارند،بدون این که از گناه عامل آن کم کنند.

15.طبق فر موده امام صادق مومن پس از مرگ از چه چیزهایی بهره مند می شود آن 6 چیز را بنویسید.(ص 74)شش چیز است که مومن،بعد از مرگ نیز از آن ها بهره مند می شود : فرزند صالهی که برای او طلب مغفرت می کند،کتاب قرآنی که از آن قرائت شود،چاه آبی که حفر کرده(و به مردم آب میدهد)،درختی که کاشته است،آبی که برای خیرات جاری کرده و روش پسندیده ای که بنا نهاده و دیگران پس از وی،آن را ادامه می دهند.

درس هشتم

1.قرآن کریم از نفخ صور به چه عنوانی یاد کرده است؟(ص 79) نفخ صور واقع سهمگینی است که قرآن کریم ار آن به صیحه یاد کرده است.

2.با آماده شدن صحنه قیامت چه چیز هایی آغاز می شود؟(صص 79-81) 1-نفخ صور اول.2-مدهوشی اهل آسمان وزمین.3-تغییر در ساختار زمین و آسمان.1-نفخ صور دوم.2-زنده شدن همه انسان ها.3-نورتنی شدن زمین.4-برپا شدن داد گاه عدل الهی.5-حضور شاهدان و گواهان.6-قضاوت بر معیار حق.7-دادن نامه اعمال.

3.در مرحله دوم قیامت چرا زمین نورانی می شود؟(ص 80) با نوری از جانب پرور دگار،زمین روشن می شود تا سر گذشت انسان ها و حوادث تلخ و شیرین و کار های نیک وبد آن ها را که دیده است،آشکار کند.با این نورانیت،پرده ها کنار میرود و واقیت حوادثی که بر زمین گذشته است،پدیدار می گردد.

4.شاهدان وگواهان قیامت چه کسانی هستند؟(ص 73) بر اساس آیات و روایات،پیامبران و امامان شاهدان داد گاه عدل الهی هستند؛همان گونه که در دنیا ناظر و شاهد بر اعمال انسان ها بوده اند.آنان همچنین معیار سنجش اعمال دیگر انسان ها می باشند و چون ظاهر و باطن اعمال انسان ها را در دنیا دیده اند و از هر خطایی مصون و محضوظ اند،بهترین گواهان قیامت اند.

5.با بر پا شدن قیامت چه چیز هایی از انسان مورد سنجش قرار میگیرد.(ص 81) پس از آماده شدن صحنه ی قیامت و حضور شاهدان،اعمال،افکار و نیت های انسان ها در ترازوی عدل پروردگار سنجیده میشود.

6.شاهد و ناظر بر همه ی پیامبران و امت ها چه کسی است؟رسول خدا (ص) نیز شاهد و ناظر بر همه ی پیامبران و امت هاست.

7.معار و وسیله ی سنجش اعمال چیست؟(ص 81) معیار و وسیله سنجش اعمال حق است؛یعنی،به میزانی که اعمال مشتمل بر حق و عدل باشد،ارزشمند وسنگین است،در غیر این صورت،سبک خواهد بود و وزنی نخواهد داشت و چون اعمال پیامبران و امامان عین حق و حقیقت است،معیار و میزان سنجش اعمال سایرین قرار می گیرد.

8.در چه صورت اعمال انسان ارزشمند تر خواهد شد.(ص 81) هر چه اعمل انسان ها به راه وروش آنان نزدیک تر باشد،ارزش افزون تری خواهد داشت.

9.کارهای خوب و اعمال زشت در قیامت چگونه تجسم می یابد.(ص 81) کارهای خوب با صورت بسیار زیبا و لذت بخش تجسم می یابد و کار های بد با صورت بسیار زشت و وحشت زا و آزار دهنده مجسم می شود.

10.امام صادق پیرامون نامه عمال انسان چه می فرماید.(ص 82)خداون متعال به یاد او می آورد؛لذا هیچ چشم بر هم زدن و گام بر داشتن و سخن و عملی نیست که به یاد نیاورد؛چنان که گویی در همان لحظه انجام داده است.

درس نهم

1-ویژگی جهنم چیست وچگونه است؟(ص 88)جهنم هفت درداردکه راه های ورود گروه های مختلف جهنمی است.آنگاه کافران و مجرمان هر دسته در جایگاه مناسب خودافکنده می شوند جایگاهی است بسیارتنگ.آتش جهنم بسیارسخت و سوزاننده است.این آتش حاصل عمل خود انسانهاست و لذا از درون جان آن ها شعله می کشد. هرگاه که آتش فرو می نشیند شراره ای بر آن می افزایند و آن را شعله ورتر می کنند. این آتش و عذاب از خود کافران و مجرمان و ستمگران سرچشمه می گیرد. وقتی به جهنم افکنده می شوند به آن ها می گویند: شما و آنچه را می پرستیدید هیزم دوزخ خواهید بود.

2-آتش جهنم بر گناه کاران چگونه است؟(ص88)جایگاهی بسیارتنگ.آتش جهنم بسیارسخت و سوزاننده است.

3-آتش جهنم از کی سرچشمه می گیرد و آن آتش چگونه ساخته می شود؟(ص88)این آتش حاصل عمل خود انسان هاستو لذا از درون جان آن ها شعله می کشد.

4-ماموران عذاب چه خصوصیاتی دارند؟ و چه وظایفی دارند؟(ص88)ماموران عذابملائکه ای هستند بسیار سخت گیر و شدیدالعمل و از انجام وظیفه ی خود سر پیچی نمی کنند.

5-پس از آنکه دوزخیان دچار عذاب می شوند چه می گویند وچه رفتاری می کنند؟(ص88)آنان به خداوند می گویند: پروردگارا شقاوت بر ما چیره شد و ما مردمی گمراه بودیم ما را از اینجا بیرون بر که اگر به دنیا باز گردیم عمل صالح انجام می دهیم.

6-پاسخ خداوند به دوزخیان پس از درخواست آنان چیست؟(ص88)پاسخ قطعی خداوند این است که آیا در دنیا به شما به اندازه ی کافی عمر نداده ایم که هر کس می خواست به راه آید؟ ما می دانیم اگر به دنیا باز گردید همان راه گذشته را پیش می گیرید.

7-زمانی که اصل دوزخ گناه خود را به گردن شیطان و بزرگان خود می اندازند در پاسخ چه می شنوند؟(ص88)شیطان می گوید خدا به شما وعده ی راست داد و من به شما وعده ی دروغ دادم و من بر شما تسلطی نداشتم.من فقط شما را فرا خواندم و شما نیز این دعوت را پذیرفتید. مرا ملامت نکنید خود را ملامت کنید.

8-بنا به نظر امام باقر (ع) در های بهشت چگونه است و هر کدام از آن ها مخصوص چه کسانی هستند؟(ص89)بهشت هشت در دارد که بهشتیان از آن درها وارد می شوند. یک درمخصوص پیامبران و صدیقان و یک در مخصوص شهیدان و در های دیگر برای گروه های دیگر است.

9-نگهبانان بهشت هنگام ورود بهشتیان به آنان چه می گویند؟(ص89)نگهبانان بهشت به آنان سلام می کنند و خوشامد می گویند و به آنان وعده می دهند که همیشه در این جایگاه نیکو در امنیت و سلامت به سر خواهند برد.

10-رستگاران در بهشت چه می کنند؟و چه می گویند؟(ص89)رستگاران می گویند خدای را سپاس که به وعده ی خود وفا کرد و این جایگاه زیبا را به ما عطا کرد.هر جای آن که بخواهیم ساکن می شویم.

11-از نظر رسول خدا(ص) بالا ترین درجه ی بهشت چیست؟(ص89)بالاترین درجه ی بهشت فردوس است و اگر چیزی از خدا می خواهید فردوس را طلب کنید.

12-حالات بهشتیان در بهشت چگونه است؟(ص89)رنج و بدی به بهشتیان نمی رسد و هرچه دل هاشان تمنا کند و دیدگانشان را خوش آید آماده می بینند.در بهشت هیچ آلودگی وناپاکی وجود ندارد.کسی سخن لغو و گناه آلود نمی گوید. گفتارشان سلام و درود است.

13-بالاترین مرتبه ی بهشت کدام است؟(ص90) بالاترین مرتبه ی نعمت های بهشت لقا و دیدار اوست که اولیای خدا در طلب آن هستند و به شوق آن زندگی می کنند.

14-دارالسلام چیست؟و به چه معناست؟(ص90) سرای سلامتی (دارالسلام)است.

15-نعمت های بهشتی چگونه اند؟(ص90) نعمت های دائمی آن هیچ گاه خستگی و سستی وملامت نمی آورند.در آن جا انسان همیشه تازه و شاداب و سرحال است و همواره احساس طراوت وتازگی می کند.

16- زنان و مردان بهشتی در بهشت چگونه به سر می برند؟(ص90) در زیباترین و جوان ترین صورت و قیافه در بهشت به سر می برند.ازدواج آن ها سرشار از عشق لذت و سرور است و این سرور هیچ گاه به ناخوشی و دلزدگی نمی شود.

17- همسران بهشتی چگونه اند؟(ص90) خوش رفتار وزیبا رو جوان و شاداب پاک و طاهر شادکام و مسرور خوش وخرم بدون غصه و خشم و پیوسته عاشق و خرسند از همسر خود.

18- برترین مقام بهشت چیست؟(ص90) مقام رضا و خرسندی است که هم خدا از انسان راضی است و هم وی از خدا.

19- بنا بر نظر پیامبر اسلام همنشین انسان در قیامت چیست؟(ص92) برای تو ناچار همنشینی خواهد بود که هرگز از تو جدا نمی شود با تو دفن می شود در حالی که تو مرده ای و او زنده است.این همنشین تو اگر شریف باشد تو را گرامی خواهد داشت و اگر شریف نباشد تو را به دامان حوادث می سپارد.آنگاه آن همنشین با تو محشور می شود و در رستاخیز با تو برانگیخته می شود و تو مسئول آن هستی. پس دقت کن همنشینی که انتخاب می کنی نیک باشد زیرا اگر او نیک باشد مایه ی انس تو خواهد بود و در غیر این صورت موجب وحشت تو می گردد. آن همنشین کردار توست.

20- سخن رسول خدا در باره ی تجسم تعمال در قیامت چیست؟(ص92) تصویر اعمال انسان یا گزارشی از عمل انسان نمایش داده نمی شود بلکه خود عمل نمایان می شود.

21- فرشتگان چگونه اعمال انسان را ثبت و تنظیم می کنند؟(ص92 و93) فرشتگانی که کارنامه ی عمل انسان را تنظیم می کنند حقیقت اعمال را ثبت و نگهداری می نمایند نه این که گذارشی را بنویسند و آن گزارش را در قیامت نشان دهند.

22- امام صادق (ع) درباره ی تجسم اعمال در برزخ چه فرمودند؟(ص93) همین عمل در دوره ی برزخ به صورت یک شخص بر انسان ظاهر می شود و انسان بدان آگاه می گردد.

23- پاداش بهشتی و عذاب دوزخی ساخته ی چه چیزهایی است؟(ص93) اگر کسی عمر خود را بر اساس حق و حقیقت سپری کرده و به تحصیل فضایل و کمالات پرداخته است. همین کمالات و فضایل در آخرت برای او آشکار می گردند و در بهشت به صورت نعمت ها گوناگون جلوه گر می شوند اما اگر زندگی خود را بر گناه حق کشی وستم بناکرده همین زشتی ها در آخرت به صورت عذاب هایی گریبان او را خواهند گرفت.

درس دهم

1-توکل به چه معناست؟(ص105) توکل بر خدا به معنای اعتماد به خداوند و سپردن نتیجه ی کارها به اوست.

2- انسان متوکل چگونه است؟(ص105) انسان متوکل خدامند را تکیه گاه مطمئن خود می یابد و در عین عمل به وظایف امورش را به او واگذار می کند.

3- تکیه و اعتماد به خداوند چه چیز هایی را در انسان به ارمغان می آورد؟(ص105) آرامش می دهد و به آینده امیدوار می کند.

4- حضرت علی (ع) در مورد توکل و آرامش فرد متوکل در دعای خود چه گفتند؟(ص105) خداوند تو به آنان که به تو بیشتر عشق می ورزند بیش از دیگران انس می گیری و برای اصلاح کار آنان بر تو توکل می کنند از خودشان آماده تری اسرار ایشان را می دانی و بر اندیشه هایشان آگاهی و بر می زان بینش آنان دانایی.

5- بهترین دوره برای تصمیم های بزرگ چه زمانی است؟(ص106) نوجوانی و جوانی دوران تصمیم های بزرگ است.

6- آیا هر چه عمر ما می گذردتصمیم گیری های ماقوی ترمی شودیاضعیف ترمی شود توضیح دهید؟(ص106) هرچه عمر می گذرد و قوای انسان به سستی می گراید توان انسان برای تصمیم های بزرگ کاهش می یابد. جوان ونوجوان معمولا آزاد از تمنیات و وابستگی هاست. شجاعت روحی بالایی دارد و دست و پای وجودش چندان به رشته های دنیایی بسته نشده است مانند برخی از بزرگسالان نیست که به ثروت یا مقام دل بسته یا حسادت نسبت به دیگری بسوزد یا در فکر تجملات زندگی باشد.

7- معنای اصل توکل چیست؟(ص107) توکل کردن فقط به گفتن جمله ی خدایا برتو توکل می کنم نیست بلکه انسان باید در قلب خود بر خدا توکل کند و واقعا او را تکیه گاه خود ببیند.

8- توکل چه نتایجی را در بر دارد؟(ص107) خداوند کارهای مارا به بهترین وجه چاره خواهد کرد و آ« چیزی را که حقیقتا به نفع ماست پیش خواهد آورد.

9- شایسته است که چگونه بر خدا اعتماد کنیم؟(ص107) با اخلاص بر خدا اعتماد کنیم و بدانیم که هیچ قدرتی در جهان مانع چاره سازی خدا نیست.

10- بنا برنقل امام صادق (ع) خداوند در باب پناه بردن بنده به خدا به داوود چه فرمود؟(ص107) خداوند به داوود (ع) وحی کرد هر بنده ای از بندگانم به جای پناه بردن به دیگری با نیت خالص به من پناه آورد از کارش چاره جویی می کنم گرچه همه ی آسمان ها و زمین و هرچه در آن هاست علیه او بر خیزند.

11- توکل در چه جایی جایز است؟(ص107) توکل در جایی درست است که انسان مسئولیت ووظیفه ی خود را به خوبی انجام دهد یعنی فکر و اندیشه ی خود را به کار گیرد با دیگران مشورت کند بهترین راه ممکن را انتخاب نماید و با عزم و اراده ای محکم برای رسیدن به مقصود تلاش کند.

12- پیامبر اکرم (ص) در برخورد با مردمی که اهل کار و فعالیت نبودند چه فرمود؟(ص107) شما چگونه مردمی هستید؟

گفتند: ما توکل کنندگان بر خدا هستیم.

فرمود:نه بلکه شما سربار دیگران هستید.

13- ویژگی توکل کننده ی اهل معرفت چیست؟(ص107) توکل کننده ای که اهل معرفت باشد می داند که انسان باید در راستای راهیابی به نیازها و خواسته هایش از ابزار و اسباب بهره جوید.

درس یازدهم

1-آفرینش جهان با چه چیز هایی آغاز شد؟(ص112) با رحمت و محبت خداوند آغاز شد.

2- خداوند با کدامیک از اسما خود انسان را آفرید؟(ص112) با همین اسم رحمان آدمیان را را آفرید و به سعادت و کمال راهنمایی کرد.

3- خداوند نام غفار خویش را چگونه به نمایش گذاشت؟(ص112) خداوند درهای بازگشت را به رویشان گشود و یاد خود را در دلشان انداخت تا شاید دوباره به سویش روکنند. بدین گونه اسم غفار خود را به نمایش گذاشت.

4- بزرگترین عشق و محبتی که باید قلب ما را فرا گیرد عشق به کیست؟(ص112) عشق به خداوند.

5- این عشق چه ثمرات و نتایجی به دنبال دارد؟(ص112) سوال در صفحه ی 112 مطرح شده است خود کتاب.

6- قرآن کریم در رویارویی و تقابل دو گروه سخن می گوید این دو گروه را توضیح دهید و برای هر یک مثال بزنید؟(ص115) گروهی که زندگی خود را بر محور حب و عشق بنا کرده اند و گروهی که از دوستی او سرباز زده و محبت غیر او را برگزیده اند. گویا تاریخ سرگذشت مقابله ی این دو جریان بوده است مقابله ی ابراهیم با نمرود، عیسی با حاکم مشرک روم و پیامبر گرامی اسلام با مشرکان حجاز.

7- نقش محبت چیست ؟(ص116) محبت و دوستی سر چشمه ی بسیاری از تصمیم ها و کارهای انسان است.

8- فعالیت های انسان در طول زندگی ریشه در چه چیزهایی دارد؟(ص116) فعالیت هیی که آدمی در طول زندگی انجام می دهد ریشه در دلبستگی ها و محبت های او دارد و همین محبت هاست که به زندگی آدم ها جهت می بخشد.

9- چه زمانی انسان سرنوشت خویش را بسته به سرنوشت دیگری می داند؟(ص116) زمانی که کانون خوانواده را تشکیل داد و به یکدیگر دلبستند سرنوشت خود را به سرنوشت دیگری بسته می بیند و شعاع خواسته هایش وسیع تر می شود و چه بسا خواسته های همسر بر خواسته های خود تقدم می یابد.

10- اگر محبت شدید تر شود چه تأثیری در زندگی خواهد داشت؟(ص116) هر قدر این محبت شدید تر شود و عاشقانه تر باشد تأثیر آن نیز در زندگی عمیق تر و گسترده تر است.

11- چه زمانی عشق زندگی انسان را بیش از پیش دگرگون می کند؟(ص116) اگر عشق و محبت انسان از این امور محدود فراتر رود دل به سرچمه ی کمالات و زیبایی ها سپارد این عشق زندگی او را بیش از این دگرگون می کند.

12- رابطه ی ایمان و محبت به خدا را بیان کنید؟(ص116) آن کس که به خدا ایمان دارد و محبت او را در قلب خود جای داده است به میزانی که ایمانش اوج می گیرد و محبتش فزون تر و عمیق تر می شود.

13- عشق و محبت الهی چه تأثیراتی بر زندگی انسان دارد؟(ص116و117) افسردگی , خمودی,ترس و جبن را از بین می برد و نشاط ,تحرک,شجاعت و قدرت می بخشد. سنگین و تنبل را چالاک وزرنگ , بخیل را بخشنده کم طاقت و نا شکیبا را متحمل و شکیبا می کند و بالاخره آدمی را از خود خواهی و نفع پرستی بیرون آورده و به ایثار و از خودگذشتگی می رساند همت و اراده را قوی غل و غش ها را پاک واندیشه را خلاق می کند. خلاصه عشق به خدا چون اکسیری است که مرده را حیات می بخشد و زندگی حقیقی به وی عطا می کند.

4- آثار محبت به خدا چیست آنهارا نام ببرید و یکی را به انتخاب خود شرح دهید؟(ص117و119) 1-دوستی با دوستان خدا -2- پیروی از خداوند -3- بیزاری از دشمنان خدا -4- مبارزه با دشمنان خدا.

15- از آثار محبت به خدا دوستی با دوستان خداست آن را توضیح دهید؟(ص117) وقتی محبت خداوند در دلی خانه کرد آن دل محبت همه ی کسانی را که رنگ و نشانی از او دارند در خود می یابد و به مقداری که این رنگ و نشان بیش تر و قوی تر باشد علاقه و محبت نیز فزون تر می شود.

16- سر پیچی از فرمان نشانه ی چیست؟(ص117) نشانه ی عدم صداقت در دوستی است.

17- بنا بر شعری منسوب به امام صادق (ع) اگر دوستی ها به خدامند حقیقی بود چه باید می کردیم؟(ص117) خدا را نافرمانی کنی و اظهار دوستی با او نمایی؟

به جان خودم این رفتاری شگفت است.

اگر دوستی ات راستین بود اطاعتش می کردی؛

زیرا دوستدار مطیع محبوب خود است.

18- اینکه برخی می گویند: قلب انسان با خدا باشد کافی است و عمل به احکام دین ضرورتی ندارد اعمال ظاهری وظاهر انسان مهم نیست آنچه اهمیت دارد درون و باطن انسان است؟(ص118) این توجیه با کلام خداوند سازگار نیست. خداوند می فرماید اگر مرا دوست دارید و اگرمحبت من در قلب شما قرار گرفته شایسته است از دستورات من پیروی کنید.چگونه ممکن است کسی به دیگری اظهار ارادت و علاقه ی قلبی کند اما بر خلاف خواسته ی او عمل کند؟

19- امام صادق (ع) درباره ی سرپیچی از فرمان خدا چه فرمود؟(ص118) ما احب الله من عصاهُ- کسی که از فرمان خدا سرپیچی می کند او را دوست ندارد.

20- امام صادق (ع) در مناجات محبین درباره ی طلب دوستی از خداوند چه فرمود؟(ص118) خدایا! کیست که شیرینی دوستی با تو را چشیده باشد و غیر تو را طلب کند؟

آن گاه پس از مقداری راز و نیاز می گوید:

(ای آرزوی دل مشتاقان

وای نهایت آرمان دوستان

دوستی تو را از تو می خواهم

و دوستی هرکه تو را دوست دارد

و دوستی هر کاری که مرا به تو نزدیک می کند.)

21- بیزاری از دشمنان خدا را بیان کنید؟(ص119) دل بسته ی آزادی و صداقت و وفا از ظلم و استبداد و ریا و بی وفایی بیزار است وآن کس که به دوستی با خدا افتخار می کند با هر چه ضد خدایی است مقابله می نماید او دوستار حق و دشمن باطل است.

22- چه کسانی پر چمداران مبارزه با زشتی ها و ستم وستمگران بوده اند؟(ص119) عاشقان خدا

23- امروزه چه چیزهایی را در باره ی ستم و ستمگران مشاهده می کنیم؟(ص119) امروزه نیز وقتی به حوادث جهان می نگریم مشاهده می کنیم که مستکبران برای رسیدن به منافع و لذایذ دنیایی خود حقوق ملت ها را زیر پا می گذارند و حتی از داشتن یک سر زمین برای زندگی شرافتمندانه محروم می کنند.

24- دینداری چگونه آغاز می شود و چگونه ادامه پیدا می کند؟(ص119) دینداری با دوستی با خدا آغاز می شود و برائت و بیزاری از باطل و دشمنان خدا را به دنبال دارد.

25- اگر کسی بخواهد قلبش را خانه ی خدا کند چه کاری را باید انجام دهد؟(ص119) باید شیطان و امور شیطان را از آن بیرون نماید.

26- جمله ی لا اله الله از چه چیز هیی ترکیب یافته و از آن چه معنایی می توان فهمید؟(ص120) که پایه و اساس بنای اسلام است مرکب از یک نفی و یک اثبات است: نه به هرچه غیر خدایی است و آری به خدای یگانه.

27- دینداری چیست و دو پایه ی آن را توضیح دهید؟(ص120) دینداری بر دو پایه استوار است: توَلی (دوستی با خدا) و تبرَی(بیزاری از باطل) و به میزانی که دوستی با خدا عمیق تر باشد نفرت از باطل هم عمیق تر است.

28- امام خمینی درباره ی مرز های دوستی و بیزاری به مسلمانان جهان چه سفارشی دارد؟(ص120) باید مسلمانان فضای سراسر عالم را از محبت و عشق نسبت به ذات حق و نفرت و بغض عملی نسبت به دشمنان خدا لبریز کنند.

درس دوازدهم

1-رسول خدا (ص) درباره ی زیبایی چه فرمودند؟(ص 124)

اِنَ اللهَ جَمیلُ وَ یُحِبُ الجَمالَ

خدا زیباست و زیبایی را دوست دارد.

2- حضور فردمسلمان در جامعه چگونه باید باشد؟(ص 124)

ازبرنامه های ارزشمند مؤمنان حضور «عزتمند» «عفیفانه» و «آراسته» در اجتماع باید باشد.

3- پیشوایان معصوم ما در رابطه با آراستگی ظاهری و باطنی چگونه بودند؟(ص127)

پیشوایان ما نه تنها در زیبایی خود می کوشیدند بلکه به زیبایی و آراستگی هم توجه داشتند ویاران خود را نیز دعوت می کردند.

4- پیامبر اسلام (ص) درباره ی پوشیدن لباس سفید چه فرمودند؟(ص 127)

لباس سفید و روشن بپوشید که پاک تر و پاکیزه تر است.

5- امام علی (ع) در باره ی آراستگی چه فرمود؟(ص 128)

آراستگی از اخلاق مؤمنان است.

6- امام صادق (ع) درباره ی آراستگی چه فرمود؟(ص 128)

خداوند زیبایی و آراستگی را دوست دارد واز بپرداختن به خود وخود را ژولیده نشان دادن بدش می آید.

7- امام صادق درباره ی نماز خواندن با بوی خوش را چه فرمود؟(ص 128)

دو رکعت نماز که با بوی خوش گزارده شود بهتر از هفتاد رکعت نماز بدون بوی خوش است.

8- پیامبر اسلام هنگام ملاقات با دیگران به چه امری می پرداخت ؟(ص 128)

به آینه نگاه می کرد مو های خود را شانه می زد و مرتب می ساخت.

9- پیامبر اسلام درباره ی آراستگی مؤمنان هنگام ملاقات یکدیگر چه فرمود؟(ص128)

خدای تعالی دوست دارد وقتی که بنده اش به سوی دوستانش می رود خود را آماده و آراسته کند.

10- از توصیه های مهم اسلام در هنگام حضور در خانواده و نیز در هنگام عبادت چیست؟(ص 128)

آراستگی اختصاص به زمان حضور در اجتماعات و معاشرت ها ندارد بلکه در زمان حضور در خانواده و از همه مهم تر زمان عبادت نیز می شود. استفاده از عطر و شانه زدن موها و پوشیدن لباس روشن و تمیز و پاک بودن تمامی بدن از توصیه های مهم آنان هنگام عبادت است.

11- تکرار دائم نماز در طول روز چه چیزی را ایجاد می کند ؟(ص 128)

آراستگی و پاکی را در طول روز حفظ می کند و زندگی را پاک و باصفا می کند.

12- ظاهر هرکی تجلی چیست آن را با مثال توضیح دهید.(ص 128و129)

ظاهر هر کس تجلی اندیشه و باور اوست و اندیشه ها اخلاق و روحیات اعمال و ظواهر را می سازند و شکل می دهند. مثلا آن کس که نظم و برنامه را قبول دارد اگر واقعا به آن ایمان و باور داشته باشد دست به برنامه ریزی می زند و هرکاری را در زمان خاص خود انجام می دهد.

13- رفتارهای ظاهری انسان چه تاثیری بر باطن او دارد؟(ص 129)

رفتار های ظاهری نیز به تدریج بر باطن انسان تاثیر می گذارد و روحیه فرد را تغییر می دهد.

14- رفتار انسان های ریا کار را توضیح دهید؟(ص 129)

انسان های ریاکار خود را در میان جمع خوب جلوه دهند در حالی که باطن زشتی داشته باشند. اما این ظاهر زیبا عاریتی و موقتی است و نمی تواند از چشمان تیز بین انسان های خردمند مخفی بماند. بالاخره افکار زشت آن ها آشکار می شود و خود را نشان می دهند.

15- این جمله را تفسیر کنید یعنی چه؟ (ص 129)

حقیقت این است که دل به هر جا رود عمل هم به همان جا می رود.

برخی نیز برای توجیه نا مناسب خود نیز به این جمله متوصل می شوند که دل باید پاک باشد ظاهر چندان اهمیتی ندارد اما خوب است آنان توجه کنند دل پاک و با حیا و عفیف ظاهر پاک و با عفاف را به دنبال می آورد و همان طور که گفته اند از کوزه همان برون تراود که در اوست. مگر می شود که کسی حقیقتی را از صمیم قلب دوست داشته باشد اما هر روز کاری بر ضذ آن انجام دهد؟

16- عفاف یعنی چه ؟ توضیح دهید.(ص 129)

عفاف یک حالت روحی و فضیلت اخلاقی است که سبب می شود انسان اندام ظاهری خود را وسیله ی خود نمایی وجلب توجه دیگران قرار ندهد ناپاکان از او سوء استفاده کنند.

17- انسان عفیف چگونه انسانی است؟(ص 129)

انسان عفیف حیا دارد از این که دیگران به خاطر بدنش به او توجه کنند و به تحسین و تمجید وی بپردازند.

او در وجود خود ارزش های والاتری می یابد که می تواند تحسین و احترام دیگران را بر انگیزد.

انسان عفیف آراسته است ولی آراستگی او به گونه ای است که جسم او وسیله ی جلب توجه دیگران قرار نمی گیرد. او خود را بزرگتر از آنئ می یابد که دیگران او را به عنوان ابزاری برای لذت جویی نگاه کنند.

18- چگونه عفاف در انسان تضعیف می شود؟(ص 130)

هر چه که رشته های عفاف در روح انسان ضعیف شود نوع آراستگی به خصوص آراستگی در پوشش تغییر می کند و پوشش جنبه ی خود نمایی به خود می گیرد.

19- اگر رشته ی عفاف محکم شود پوشش ها چگونه خواهد شد؟(ص 130)

هر اندازه رشته ی عفاف مستحکم شود پوشش و آراستگی ظاهری جلوه گاه زیبایی های روح و شخصیت متعالی انسان می گردد.

20- امام صادق (ع) در باب پوشیدن لباس های نازک چه فرمود؟(ص130)

لباس نازک و بدن نما نپوشید زیرا چنین لباسی نشانه ی سستی و ضعف دین ا ست.

21- امام علی (ع) درباره ی رابطه ی آراستن و انجام گناه چه نکته ای را یادآور شدند؟(ص 130)

پرهیز از این که خود را برای دیگران بیارایی و با انجام گناه به جنگ با خدا برخیزی.

22- کانون عفاف خانواده چیست؟(ص 130)

از سوی دیگر زن کانون عفاف خانواده است.

23- عرضه نا بجای زیبایی چه تاثیری در خانواده می گذارد؟(ص 130)

عرضه ی نابجای زیبایی به جای گرمی بخشیدن به کانون خانواده عفت و حیا را از بین می برد و این دو گوهر مقدس را از او می گیرد.

24- عزت در مقابل چیست؟(ص 131)

در مقابل حقارت و ذلت قرار دارد.

25- خصلت انسان عزیز چگونه است؟(ص 131)

انسان عزیز در خود عظمت و صلابتی می یابد که موجب می شود حقارت و پستی را نپذیرد به شکست و زبونی ندهد.

26- بزرگترین شکست چیست؟(ص 131)

بزرگترین شکست نیز شکست روحی و معنوی است. چه بسا انسان هایی در جنگ ظاهری شکست بخورند اما روح بلندشان پیروز و عزیز باقی بماند.

27- از اقسام پستی ها یکی را نام ببرید و توضیح دهید؟(ص 131)

یکی از اقسام پستی ها وحقارت ها آن است که افراد هوس ران و گناهکار به انسان به چشم هوس رانی های خود نگاه کنند و به شخصیت انسانی و با کرامت او توجه ننمایند.

28- انسانی که دارای عزت نفس است چه ویژگی هایی دارد؟(ص 131)

حقارت و پستی را نمی پذیرد و از همان ابتدای جوانی به گونه ای در جامعه حاضر می شود که اجازه ی چنین تحقیری را به دیگران نمی دهد.

29- جوان برای ثابت کردن وجود مفید خویش در جامعه چه باید بکند؟(ص 132)

جوان تلاش می کند که توانایی و استعداد های خود را کشف و شکوفا کند و آن ها را در معرض دید دیگران قرار دهد و جایگاه مناسب خود را در میان دیگران تثبیت کند.

30- آراستگی همراه با عفت و حیا نشانه ی چیست؟(ص 132)

نشانه ی شخصیت روحی و درک متعالی فرد از زندگی است و تحسین قلبی همسالان را به دنبال دارد. حتی آن فردی که نسبت به پوشش همراه با عفت وحیا ی دیگری روی خوش نشان نمی دهد در قلب و وجدان خود او را می ستاید.

درس سیزدهم

1-پوشش مناسب نشانه چیست؟(ص 134)

پوشش مناسب از نشانه های «عفاف» و «عزت نفس» است.

2- از پوشش اشخاص به چه چیزی می توان پی برد؟(ص 134)

از نوع پوشش هرکس می توان میزان توجه وی به این دو ارزش انسانی(عفاف و عزت نفس) را دریافت.

3- سخن رسول خدا درباره نگاه آلوده به نامحرم چیست؟(ص137)

نگاه نا محرم تیری زهرآلود ازناحیه شیطان است.هرکس به پاس حرمت الهی آنرا ترک کند،خدا ایمانی به او می دهد که شیرینی آن را در دل احساس می نماید.

4- امام کاضم (ع) دیدن چه مقدار از بدن زن نامحرم را جایز می شمردند؟(ص137)

چهره ودست تا مچ

5-اما باقر درباره پوشش زنان در مقابل نامحرم چه فرمودند؟(ص137)

آنچه زیر روسری قرار می گیرد نباید آشکار شود،همچنین از مچ به بالا باید پوشیده شود.

6- زنان مسلمان موظفند چگونه لباس بپوشند؟(ص 138)

الف-تمام بدن خود را،به جز صورت دست ها تا مچ،از نامحرم بپوشانند.

ب-پوشش آنان نباید چسبان وتحریک کننده باشد

7- چه زنانی محرم مردان هستند؟(ص138)

الف: محارم نسبی که سبب خویشاوندی نسبی محرم هستند:

1-مادرومادربزرگ 2-خواهروبچه های نوه خواهر 3-دخترونوه های دختر 4-دختربرادر و نوه های او 5-عمه وعمه ی پدرومادر 6-خاله وخاله ی پدرومادر

ب: محارم سببی که یبب ازدواج محرم می شوند:

1- زن 2- مادرزن و مادربزرگ او 3- زن پسر(عروس)

8-چه مردانی،محرم زنان هستند؟(ص139)

الف : محارم نسبی که به سبب خویشاوندی نسبی محرم هستند :

1- پدر و پدربزرگ 2- برادر و بچه ها و نوه های برادر 3- پسر و نوه های پسر 4- پسر خواهر 5- عمو و عموی پدر و مادر 6- دایی و دایی پدر و مادر 7- پسر برادر

ب : محارم سببی که به واسطه ی ازدواج محرم می شوند :

1- شوهر 2- پدرشوهر و پدربزرگ او 3- شوهر دختر

9- انسان در مقابل نعمت و موهبت الهی چه مسئولیتی دارد؟(ص139)

الف- حفظ و نگهداری آن نعمت

ب- بهره برداری از آن نعمت در جهت رشد و کمال است

10- تفاوت مردان و زنان چیست؟ و پوشش آنان چگونه باید باشد؟(ص139)

خداوند زنان را بیش از مردان از نعمت زیبایی بهره مند کرده وهمین نعمت را پشتوانه ی مهمی برای ازدواج زن ومرد و تحکیم خانواده قرار داده است. زن به شکرانه ی این نعمت،اولا در حفظ زیبایی و طراوت خود بکوشند،ثانیا از این نعمت برای استحکام بنیان خانواده بهره ببرد.

11- آیا حجاب زنان ، موجب سلب آزادی و کاهش حضور آنان در جامعه می گردد؟(ص140)

حفظ موهبت ها و نعمت های خدادادی نه تنها سلب آزادی تلقی نمی شود بلکه به معنای بهره مندی مطلوب و درست از آن هاست.پوشش زنان نیز، بنا به فرموده ی قرآن کریم،نه تنها آزادی و حضور موثر آنان در جامعه را سلب نمی کند بلکه فعالیت های موثر، مفید و بدون زیان آنان را ممکن می سازد، سلامت اخلاقی جامعه را بالا می برد، حریم و حرمت زن را حفظ می کند و آرامش روانی او را افزایش می دهد

درس چهاردهم

1-پیامبر اسلام، مردم یک جامعه را به چه چیزی تشبیه کرده و در این مورد چه فرموده اند؟(ص144)

ایشان فرمودند:«مردم یک جامعه مانند سرنشینان یک کشتی اند.اگر کسی جایی را که نشسته، به بهانه ی این که جای خودش است سوراخ کند،نه تنها خودش بلکه همه را غرق خواهد کرد».

2- طبق آیه شریفه آل عمران،110 وظیفه امر به معروف و نهی از منکر بر عهده چه کسانی است؟(ص146)

بر عهده ی جامعه است.

3- سرنوشت سرنشینان یک کشتی که در حال گذر از دریاها و اقیانوس هاست، در چه اموری به هم پیوند خورده و چه مسئولیت و سرنوشت مشترکی دارند؟(ص147)

-همه ی آن ها با یک وسیله و به سمت یک هدف حرکت می کنند.

-هیچ یک از ساکنان کشتی نمی تواند به میل خود و بدون توجه به دیگران جهت حرکت کشتی را تغییر دهد

-کشتی هم نمی تواند در آن واحد چند جهت متفاوت را دنبال کند.

-حفظ امنیت وسلامت کشتی برای رسیدن به مقصد بر عهده ی همه ی افراد است.

-اختصاصی بودن جا و برخی وسایل دیگر این حق را به کسی نمی دهد که هر طوری که میل دارد از آن ها استفاده کند.

-حالات روحی و اخلاقی افراد مانند ترس یا شجاعت، ناامیدی یا امیدواری افراد در لحظه های خطر بر دیگران تاثیر دارد و سرنوشت همه ی ساکنان را تغییر می دهد.

-سپردن هدایت کشتی به ناخدای خبره و وظیفه شناس و کمک به او بهترین راه رسیدن کشتی به مقصد است.

4- امام صادق(ع) موثرترین راه فراخوانی به خیر و نیکی را چه چیز می داند و در این مورد چه چیز می فرماید؟(ص149)

دعوت کننده ی مردم باشید اما نه با زبان، بلکه با پارسایی،تلاش،نماز و نیکی،که این رفتارها خود دعوت کننده هستند.

5- حضرت علی(ع) در وصیت خود به امام حسن (ع) وامام حسین (ع) درباره امر به معروف و نهی از منکر چه فرموده اند؟(ص150)

امر به معروف و نهی از منکر را ترک نکنید که افراد شرور و بدکار جامعه بر شما مسلط می شوند و آن گاه هر چه دعا کنید به اجابت نرسد.

6- امام باقر (ع) می فرماید درباره فرضیه امر به معروف و نهی از منکر چه فرمودند؟(ص150)

امر به معروف و نهی از منکر فرضیه بزرگ الهی است که همه ی واجبات با آن برپا می شود و به وسیله آن امنیت برخوردار می گردد، کسب و کار مردم حلال و حقوق افراد تامین می شود و در سایه آن آبادانی می آید و از دشمنان انتقام گرفته می شود و کارها روبه راه می گردد .

7- در زمان حضرت داوود وعیسی (ع) قوم بنی اسراییل راه نافرمانی از خدا را پیش گرفتند امام صادق (ع) در این باره چه فرمودند؟(ص150)

گروهی از اینان هرگز درکارهای گناهکاران شرکت نداشتند اما هنگامی که آنها را ملاقات می کردند به روی آنها می خندیدند و با آنان مانوس می شدند.

8- سخن رسول خدا (ص) درباره امر به معروف در جامعه چیست؟(ص150)

هرکس به کار نیکی امر یا از کار بدی بازدارد یا مردم را به خیر راهنمایی کند یا به نحوی موجبات تشویق آنها را فراهم سازد، در آن عمل خیر سهیم و شریک است و همچنین، هر کس امر به کار بد کند و یا دیگران را بدان راهنمایی و تشویق نماید ، او نیز در آن شریک است.

9- حضرت علی (ع) اهمیت امر به معروف و نهی از منکر را به چه چیز ی تشبیه کرده است؟(ص150)

تمام کارهای نیک ، حتی جهاد در راه خدا در برابر امر به معروف و نهی از منکر چون قطره آبی است در برابر دریای پهناور

10- در چه شرایطی امر به معروف و نهی از منکر واجب می شود؟

الف-بداند چیزی را که شخص ترک کرده و انجام نداده ، از واجبات است و یا آنچه را که انجام داده از محرمات است.

ب-بداند که شخص گناهکار تصمیم دارد گناه خود را ادامه دهد.

ج-احتمال بدهد امر و نهی او موثر واقع می شود.

د-بداند که در امر و نهی او مفسده ای نیست.

11- مراحل امر به معروف و نهی از منکر را توضیح دهید؟

مرحله اول: با شخص گناهکار طوری رفتار شود که بفهمد این رفتار به خاطر گناه او بوده است

مرحله دوم: او را از انجام حرام بازداریم و یا به واجب وادار کنیم

مرحله سوم: با زبان او را امر یا نهی کنیم و اگر احتمال بدهیم با موعظه و نصیحت از گناه دست بر می دارد،لازم است به همین اکتفا کنیم

12- چند توصیه موثر درباره امر به معروف و از نهی از منکر بنویسید؟

انتخاب روش های درست برای انجام امر به معروف و نهی از منکر بسیار مهم است. زیرا اگر این وظیفه به روش درست انجام نگیرد، نتیجه معکوس دارد به طوری که گاهی سبب می شود فرد گناهکار بر گناه خود اصرار بورزد و اخوت اسلامی از بین برود.

13- توصیه های امام خمینی درباره وظایف کسی که امر به معروف و نهی از منکر می کند چیست آن ها را بنویسید؟

کسی که امر به معروف و نهی از منکر می کند موظف است:

الف-در انجام آن،مرتکب گناهی-مانند دروغ،توهین و تحقیر –نشود.

ب-مانند طبیبی مهربان رفتار کند.

ج-مصلحت مخاطب را رعایت کند.

د-از خودخواهی و خودستایی بپرهیزد.

ه-قصدش تنها رضای خدا باشد.

و-خود را منزه از گناه و برتر از گناهکار نبیند.

ز-اگر بداند و یا احتمال دهد که امر به معروف و نهی از منکر با تکرار،موثر واقع می شود،باید آن را تکرار کند.

 

درس پانزدهم

1-در بینش و تفکر اسلامی چه چیزی منشا اصلی کسب مال و درآمد است؟(ص163)

در بینش وتفکر اسلامی ، کار خلاق و مولد،منشا اصلی کسب مال و درآمد و کلید استفاده از منابع طبیعی و خدادادی است.

2- رسول اکرم اسلام (ص) درباره آباد کردن زمین چه فرمودند؟(ص163)

هرکس به آباد کردن زمینی که بی استفاده است بپردازد و شخص دیگری در این کار بر او سبقت نگرفته باشد،آن زمین از آن او خواهد بود

3- کار باید چگونه باشد تا بتوان نام آن را کار گذاشت؟(ص163)

کار باید مولد و خلاق باشد و نتیجه ی سودمندی داشته باشد در غیر این صورت کاری کاذب و دروغین است.

4-کاذب ترین کارها چیست؟(ص164)

ربا

5-در هر فعالیت اقتصادی چند عامل دخالت دارند آن ها را بنویسید؟(ص164)

در هر فعالیت اقتصادی دو عامل دخالت دارد:سرمایه و کار

6-برنامه ونظر اسلام درباره ثروت چیست؟(ص164)

برنامه ی اسلام در مورد ثروت و سرمایه،به کار گرفتن آن در تولید و سازندگی و توسعه و رفع فاصله طبقاتی و فقر است.

7- نسبت سرمایه با اقتصاد را بنویسید؟(ص165)

سرمایه باید مانند خون در رگ های اقتصادی جامعه جریان داشته باشد و با گردش خود حیات جامعه را تامین کند و عدالت اقتصادی را ممکن سازد.

8- یکی از راه های برقراری عدالت در جامعه اسلامی چیست؟(ص165)

توزیع عادلانه ی سود حاصل از فعالیت اقتصادی میان دارندگان کار و سرمایه است.

9- بانکداری اسلامی در رابطه با کار و سرمایه چگونه است؟(ص165)

بانکداری در نظام اسلامی راهی برای مشارکت کار وسرمایه است.آنچه اهمیت دارد این است که بانک ها سود حاصل از مشارکت خود را عادلانه تعیین کنند تا افراد جامعه توانایی همکاری سازنده با بانک را داشته باشند.روشن است اگر بانک ها بخش بیشتری از سود به دست آمده را بردارند،روش عادلانه ای را پیش نگرفته اند.

10- قانون بانکداری در نظام اسلامی چگونه است؟(ص165)

قانون بانکداری که در مجلس شورای اسلامی تصویب شده ومبنای عمل بانک هاست،بر اساس مشارکت کار و سرمایه استوار است و از این جهت با مقررات مالی اسلامی مطابقت دارد.

11- انفاق چیست توضیح دهید؟ (ص 166)

افرادی که از نعمت سلامتی و تمکن مالی برخوردارند، بخشی از اموال و سرمایه خود را به شکرانه سلامتی و رفاه شخصی در راه خدا صرف امور خیریه و عام المنفعه می کنند.

12- انفاق چند نوع است؟( ص 166)

انفاق بردو نوع است: واجب و مستحب

13- انفاق واجب چند صورت دارد؟ (ص 167)

انفاق واجب به دو صورت «زکات» و «خمس» انجام می گیرد.

14- زکات به چه چیزهایی تعلق می گیرد؟ (ص 167)

الف- غلات : گندم، جو، خرما و کشمش

ب- دامها: شتر، گاو و گوسفند

ج- سکه ها: طلا و نقره

15- حد نصاب در زکات چقدر است؟ (ص 167)

الف- زکات، یک عبادت است و لازم است به نیت زکات و با قصد غربت انجام شود.

ب- زکات طلا و نقره در صورتی واجب است که به صورت سکه ای باشد که معامله با آن رواج دارد پس بنابراین زیورآلات خانمها زکات ندارد.

16- شرایط زکات فطره چیست؟ (ص 167)

در پایان ماه رمضان که عید فطر فرا می رسد و همه در شادی به سر می برند، خدا ، برای کمک به محرومان جامعه زکات فطره را واجب کرده است.

17-احکام زکات فطره چیست؟ (ص 168)

الف- کسی که موقع غروب شب عید فطر عاقل و هوشیار است و فقیر نیست باید برای خودش و کسانی که نانخور او هستند به میزان تقریبی سه کیلوگرم گندم یا جو یا خرما و برنج و مانند اینها به مستحق بدهد.

ب- کسی که دیگری باید فطره او را بدهد واجب نیست فطره خود را بدهد.

ج- کسی که نمی تواند مخارج خود و خانواده اش را تامین کند دادن زکات فطره بر او واجب نیست.

18-خمس را تعریف کنید ؟ (ص 168)

خمس یکی از راههای تامین نیازهای جامعه است که به 7 چیز تعلق می گیرد و رایجترین آنها منفعت کسب و کار است.

19- حساب سال چیست؟ و برای چه کاری باید انجام گیرد؟ (ص 168)

هرکس باید یک روز از سال را روز تعیین میزان خمس اموال خود قرار دهد.

20- امام علی (ع) در نامه ای به مالک اشتر درباره ی مالیات چه نوشتند؟(ص170)

پاسخ نوشته های آبی رنگ ص170

درس شانزدهم

1-اهمیت نماز در دین چیست؟(ص174)

نماز،ستون دین ونشانه ی وفاداری ما به عهد خویش با خداست.

2- مهم ترین احکام اسلامی از چه طریق به ما رسیده است؟(ص177)

مهم ترین احکام از طریق قرآن کریم و سخنان معصومین به اطلاع ما رسیده.

3-دو فایده نماز چیست؟(ص177)

الف- یاد خدا ب- دوری از گناه

4-از فایده های روزه چیست؟(ص177)

تقوا،پاکی و پارسایی

5- حضرت علی (ع) درباره انسان های با تقوا چه می فرماید و با چه مثالی آن را بیان می دارد؟(ص 177)

مثل آدم های بی تقوا مثل سوارکارانی است که سواربر اسب های چموش و سرکشی شده اند که لجام را پاره کرده و اختیار را از دست سوارکار گرفته،به بالا و پایین می پرند و عاقبت، سوارکار را در آتش می افکنند.اما مثل آدم های با تقوا مثل سوارکارانی است که بر اسب های راهوار و رام یوار شده اند و لجام اسب را در اختیار دارند و راه می پیمایند تا این که وارد بهشت می شوند.

6- تقوا یعنی چه؟(ص178)

«تقوا» به معنی «حفاظت» و «نگهداری» است.

7- انسان متقی چگونه است؟(ص178)

انسان متقی یعنی کسی که خود نگهدار است و خود را حفاظت می کند.

8- منظور از خودنگه داری از چه چیست؟مسلط در برار خود از چه چیز؟وکنترل خود از چه؟(ص178)

از گناه،همان عمل زشتی که از گناهکار سر می زند و آتش قیامت را روشن می کند.

9-اثر داشتن نماز در زندگی ما به چه چیزی بستگی دارد؟(ص179)

اثر نماز به تداوم و پیوستگی آن و نیز به میزان دقت و توجه آن بستگی دارد.

10- انجام به موقع نماز چه کمکی به زندگی ما خواهد کرد؟(ص179)

اگر در پنج نوبت با لباس و بدن پاکیزه به نماز بایستیم،از آلودگی ظاهری حفظ خواهیم شد.اگر شرط غصبی نبودن لباس و مکان نمازگزار را رعایت کنیم،به کسب درآمد از راه حرام متمایل نخواهیم شد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

شاد باشید                           داریوش بابائیان

نویسنده : دکتر داریوش بابائیان ; ساعت ٦:٢٢ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/۱٠/٩
تگ ها:
comment نظرات () لینک